معمار آرزوها ; زمان معمار است

هخامنشیان (۳۳۰-۵۵۰ قبل از میلاد) نام دودمانی پادشاهی در ایران پیش از اسلام است. پادشاهان این دودمان از پارسیان بودند و تبار خود را به «هخامنش» می‌رساندند که سرکردهٔ طایفه‌ پاسارگاد از طایفه‌های پارسیان بوده‌است. هخامنشیان نخست پادشاهان بومی پارس و سپس انشان بودند ولی با شکستی که کوروش بزرگ بر ایشتوویگو واپسین پادشاه ماد وارد ساخت و سپس فتح لیدیه و بابل پادشاهی هخامنشیان تبدیل به شاهنشاهی بزرگی شد. از این رو کوروش بزرگ را بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی می‌دانند.

به قدرت رسیدن پارسی‌ها و سلسله هخامنشی یکی از وقایع مهم تاریخ قدیم است. اینان دولتی تأسیس کردند که دنیای قدیم را به استثنای دو سوم یونان تحت تسلط خود در آوردند. شاهنشاهی هخامنشی را نخستین امپراتوری تاریخ جهان می‌دانند.

- 21 آگوست سال 2003 ، ساحل شرقی گرینلند :
در این عکس محل رسیدن ساحل و دریا منظرهای شبیه فراکتال به خود گرفته است ، به نظر میرسد دریا ریشه در ساحل دارد:

www.findinvis.com

تعریف مبهم

اولین مشکل که ضرورتاً با آن مواجه هستیم ، عبارت از این است که ، پست مدرنیسم وساختارشکنی ، یک سلسله دیدگاهها و نظرات فلسفی را بیان می نماید. آنچه در دست داریم ، تحرک فکری گسترده ای است که از درون متفاوت بنظر می رسد ولی در برون به عنوان توسعه فلسفی جدید،عمومیت پیدا می کند. در حقیقت ، ساختارشکنی که بنظر می رسد شکل نهایی پست مدرنیسم باشد،آشکارا نظریه تفکر مبهم تلقی می گردد. بنابراین تلاش و کوشش من برای توضیح این اصطلاحات ، الزاماًمتناقض خواهد بود. آنچنان که آنها تعریف می کنند، تئوری پست مدرن و ضد تئوری ساختارشکنی ، یابه عنوان تفکر و اندیشه انسانی و یا تجربه ای که در خارج ، در حوزه مشکلات و مسائل معرفت شناسی اِعمال می شوند، مورد ملاحظه قرار می گیرند. شکلی قدرتمند از عقلانیت که فراگیر می باشد و نیز این تفکر را تقویت می کند، ممکن است به عنوان بُعد علمی رئالیسم ماوراء فلسفی و پوزیتیویسم منطقی ارائه گردد.

ساختارشکنی مدرنیته

اگر بخواهیم معنی و مفهوم پست مدرنیسم را بدانیم ، لازم است ابتدا مدرنیته را که ادعا دارد،جانشین و وارث خواهد بود، تعریف نماییم .

مدرنیته ، با دیدگاه جهانی روشنفکری ، یکسان تصور می گردد. این رویکرد موفق و قدرتمند درحوزه طبیعت و فرهنگ رخ داده است تا بر اجتماع ، اقتصاد، اخلاق ، ساختارهای معرفتی و دنیای مدرن ما مسلط شود. استدلال بشری ، همان گونه که در تفکر قیاسی ریاضی و فیزیک نمونه سازی و مدل سازی شده ، آمده است تا جایگزین تفکر، خرافه پرستی مذهبی و سایر شکل های غیرعقلانیت گردد.

هرمنوتیک واقعیت

هرمنوتیک یک نظام فلسفی است که در این نظام با مشکلات تئوری تأویل و تفسیر مواجه می گردیم .نظام هرمنوتیک خارج از مشکلاتی که در بررسی کتاب مقدس ، نقد ادبی و تفسیر قانون ، با آن مواجه هستیم ، رشد نموده و پارادایم مسلط برای فهم تفکر نوگرایی جدید و ساختارشکنی گردیده است .

مشکل قرائت و فهم یک متن ، سبب استعاره جدیدی برای همه انواع برداشتها و نیز فهم پدیده اجتماعی و علم الحیات ، گردیده است . در یک سطح ساده ، هرمنوتیک قرائت یک متن ، با مؤلف ، متن وخواننده آغاز می گردد. متن اساساً توسط ساختار تعمّدی اثر مؤلف ، تأثیر پذیرفته ، اما استقلال خودش ازمؤلف را نیز دارا می باشد. متن ، همیشه روح خود را نیز دارا می باشد. معانی که از مقاصد نویسنده مستقل باشد، در متن موجود می باشد، همچنان که روحیه شخصی و پیش فرض های فرهنگی ـاجتماعی نوسینده که در آن فضا زندگی می کرده و قلم می زده ، ناخودآگاه در متن انعکاس یافته است .بدین ترتیب مطلب قبل و بعد نویسنده ، عنصر ضروری و لازم در قرائت و فهم متن بوده و بسیار اهمیت دارد.

لـوح پادشاه هخامنشی ایران ،کـوروش، معروف به منشور جهانی صلح ، پس از سال ها،‌ اردیبهشت ‌سال آینده برای نمایش از موزه بریتانیا به ایران منتقل می شود.

به گزارش واحد مرکزی خبر ، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی،‌ صنایع دستی و گردشگری افزود: ما حافظ و نگهدارنده کــتیبه های به جا مانده از گذشته ایم و باید توان و تـخصص علمی بازخوانی و پژوهش بر روی آنها را نیز داشته باشیم.

موسوی افزود: صدها کتیبه باستانی از ایران باستان و هزاران سکه،‌ سنگ نگاره و کتیبه از دورهای مختلف تاریـخی به ویــژه دوره اسلامی در کشور وجود دارد که برای بازخوانی و پژوهش درباره آنها به دانشمندان کتیبه شناس و پژوهشگران نیاز است.

وی با اشاره به ضرورت شناسایی کتیبه ها برای بازگویی تمدن ایران باستان به جهانیان گفت: با گسترش فعالیت ها در این زمینه و گشایش باغ کتیبه ها در کاخ موزه نیاوران کتیبه های ادوار باستانی ایران و حتی سرزمین های مجاور آن،‌ آماده کار تحقیقاتی است که مسئولان و دست اندرکاران باید از این کار حمایت کنند.

رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی،‌ صنایع دستی و گردشگری؛ زبان و گویش را مهمترین میراث به جا مانده از گذشتگان توصیف و اضافه کرد: زبان و گویش های محلی حـــــــتی مهمتر از محوطه ها و آثار تاریخی ایران است که موجب پیوند همه مردم کشور به یکدیگر اســت که نه تنها برای حفظ آن تلاش نمی شود بلکه در معرض تهدید نیز هست.

وی وظیفه دانشجویان رشته های مختلف زبان شناسی را در حفظ زبان و گویش مهم دانست و خاطر نشان کرد: گویش ها و لهجه های بومی به منزله ستون هایی است که چتر زبان فارسی بر سرشان گسترده است و اگر این ستون ها بلغزد یا تخریب شود قطعا زبان فارسی نیز لطمه می بیند.

موسوی با اشاره به اینکه امـروز خط فارسی هم در معرض خطر و آسیب است گفت:‌ استفاده از حروف لاتین برای نوشتن زبان فارسی ((برای مثال در پیامک ها)) به هویت مستقل این زبان آسیب می رساند.

وی همچنین اضافه کرد: خط نستعلیق رایانه ای آفتی برای هنر خوشنویسی است که اگر به همین صورت پیش رود این هنر را نیز باید در تاریخ جستجو کرد.

photo : photoyas.comمسجد نصیرالملک شیراز

مدرسهٔ آقابزرگ کاشان مانند دیگر بناهاى اقلیم گرم و خشک ایران، چهارایوانى است.

صرف‌نظر از ساختمان‌هاى نوساز کاشان، گنبد عظیم و دو منارهٔ کاشى‌کارى شدهٔ مدرسهٔ آقابزرگ، در حال حاضر نیز از بلندترین بناهاى تاریخى شهر است.

گنبد باشکوه زیبایى همراه با دو مناره، صحن، فضاى سبز و حجره‌هایى که یک طبقه پایین‌ترند، ‌ به طرز جالبى خودنمایى  مى‌‌کنند. در طبقهٔ‌ پایین، حجره‌هاى طلاب و شبستان دلباز  تابستانى قرار گرفته است. عناصر این بخش و فضاى گیراى آن در ارتباط تنگاتنگ با هم قرار دارند. گنبدعظیم دوپوش بر روى هشت جرز عظیم آرمیده است. برخلاف بسیارى از گنبدها که روى سطح مربع، بنا شده‌‌اند، این گنبد روى زمینهٔ هشت‌وجهى ساخته شده است. گنبد دو پوسته دارد : یکى گنبد زیرین که بار و نیروى سقف را به جرزها منتقل مى‌کند، و دیگرى گنبدى است که روى آن براى بزرگ جلوه‌‌دادن ظاهر و حفاظت از پوشش زیرین ساخته شده است. کاربندى‌هاى ظریف، نورگیرهاى آجرى بالاى گنبد، آیات الهى منقوش دورتادور بدنهٔ کار، ارتباطات تنگاتنگى بین فضاهاى گوناگون، شبستان غربى و حیاط مرکزى، حجره‌‌ها و ... برقرار کرده‌اند و بیننده را متحیر مى‌سازند.

کاخ موزه سعدآباد در دامنه البرز، بین میدان تجریش و دربند، در ضلع جنوبی میدان دربند ساخته شده است و از شرق به خیابان دربند، از غرب به سعدآباد و زعفرانیه و از جنوب به نظامیه منتهی می‌شود.

مساحت فعلی سعدآباد در حدود 400 هکتار است‌. ساخت آن به درخواست رضا شاه پهلوی به منظور تهیه محلی ییلاقی برای خود انجام گرفت‌. امیر لشکر خدایار باغ بزرگی را در کرج برای این امر در نظر گرفت و قرار شد فردی به نام کشتکار از سوی رضا شاه باغ را رؤیت کند. اما این فرد به شاه پیشنهاد کرد تا ییلاق سعدآباد را خریداری کند. در آن زمان اراضی سعدآباد متعلق به سردار اعظم بود. حدود 4000 مترمربع مساحت و دو عمارت بیرونی و اندرونی داشت که توسط رضا رفیع برای رضا شاه خریداری شد.

بعد از خریداری سعدآباد از سردار اعظم‌، تپه علی‌خان والی نیز از پدر سرتیپ والی به مبلغ 7000 تومان خریداری و سپس کاخ شهوند (سبز) بر آن بنا شد. بعد از مدتی باغ‌های نیمه ویران دیگری‌، توسط افراد رضا خان از صاحبان آن‌ها خریداری و به تپه علی خان وصل شدند و به تدریج باغ سعدآباد فعلی به وجود آمد. در باغ سعدآباد، در مجموع 14 کاخ ساخته شده است‌. از این میان‌، پنج کاخ‌، بزرگ و بقیه به نسبت کوچک‌تر هستند. قدیمی‌ترین آن‌ها کاخ شهوند و بزرگ‌ترین آن‌ها کاخ سفید است‌. کاخ سعدآباد دارای 180 هکتار جنگل طبیعی‌، چشمه سارها، باغستان‌، گل‌خانه و ... است‌.

نگارخانه‌های موجود در کاخ سعدآباد بیش‌تر در کاخ‌های اختصاصی فرزندان محمدرضا شاه احداث شده و معماری آن‌ها به سبک بناهای امروزی است‌.

عمارت مسعودیه در میان باغ عمارت‌های واقع در محله دولت (تهران ناصری‌) قرار داشت‌. باغ عمارت مسعودیه به دستور مسعود میرزا، ملقب به ظل السلطان‌، فرزند ناصرالدین شاه‌، در 1295 ق‌، و به سرکاری رضا قلی خان (ملقب به سراج الملک‌) در زمینی به وسعت حدود 4000 مترمربع و مرکب از بیرونی (دیوان خانه‌) و اندرونی و دیگر ملحقات بنا شده است‌.

آن‌چه که امروز تحت عنوان باغ عمارت مسعودیه باقی مانده و بیش از 75 سال در تملک وزارت آموزش و پرورش (فرهنگ سابق‌) بود در واقع مشتمل بر نیمه غربی مجموعه‌، یعنی زمینی بالغ بر 1/5 هکتار مساحت است‌.

این محل از سال‌های 1290 ق به بعد، که باغ عمارت نظامیه توسط مسعود میرزا خریداری و در آن عمارات مفصلی ساخته شد، به مسعودیه شهرت یافت‌. تمام کتیبه‌هایی که بر بناهای امروز مسعودیه به چشم می‌خورد، تاریخ 1295ق را دارد و سال 1290 ق‌، که مسعودمیرزا از آن به نام سال ایجاد بنا یا بناهای باشکوهش یاد می‌کند، قابل رؤیت نیست‌.

هر چند می‌توان تصور کرد که بناهای موجود که تاریخ 1295 ق را بر خود دارند، تنها بخشی از عمارتی هستند که ظل السلطان طی سنوات توانمندی خود از 1290 ق به بعد در این محل (نظامیه و بعداً مسعودیه‌) بر پا کرده است‌. بناهای معروف به مشیریه و سید جوادی‌، واقع در بخش شرقی مجموعه‌، با تقدم بر بناهای دیوان خانه و سفره خانه (حوض خانه‌) پس از عمارت دیوان خانه و عمارت سر در اصلی (پیاده‌) پیش از ساختمان جنوبی آن (واقع در شمال حیاط خلوت‌) ایجاد شده است و تا کنون مشخص نشده است که فاصله زمانی (که زیاد هم نیست‌) ایجاد این عمارت‌ها چقدر بوده است‌.

hamshahri.net - نقش دائرةالمعارف‌ها در حفاظت و توسعه فرهنگ و تاریخ معماری و شهرسازی چیست؟

گفتگوی کوتاهی با مهندس سید محمد بهشتی عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی عضو پیوسته فرهنگستان هنر و رئیس دانشنامه تاریخ معماری شهر سازی ایران زمین،

تاریخ معماری و شهرسازی چه نقشی در فرهنگ یک جامعه دارد؟

همواره فرهنگ در آثار و نمادهایی تجلی پیدا می‌کند و از طریق این آثار و شواهد امکان شناخت فرهنگ فراهم می‌شود. این آثار و نمادها حود فرهنگ نیست بلکه شواهدی از آن هستند. بنابراین موضوع حفظ و توسعه آنها اهمیت فراوانی دارد، چرا که اگر این آثار بر اثر بی‌توجهی از بین بروند ما شواهد فرهتگی را از دست داده‌ایم. هر یک از این شواهد و آثار یگانه هستند و هیچ یک‌جای دیگری را پر نمی‌کند چراکه هر یک گوشه‌ای از گستره وسیع و جنبه‌ای از تنوع فراوان و کیفیتی ازعمق فرهنگ را شهادت می‌دهد ویژه‌گی‌هایی که چه بسا در بسیاری مواقع فقط توسط همان اثر نمایان می‌شود. لذا حفظ هر یک از این آثار اهمیت فوق العاده‌ای دارد . از جمله این شواهد آثاری هستند که در عرصه تجربه تاریخی معماری و شهرسازی که به عنوان ظرفی برای زندگی جامعه در طول تاریخ می‌باشد این آثار از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند و این کیفیت را دارند که به همه ابعاد و وجوه فرهنگی و تاریخی سرزمین ما شهادت دهند.

در بررسی تأثیر فلسفه بر معماری، نگرش های متفاوتی وجود دارد، بعضی از آنها به معماری به عنوان یک بخش خاص که الزماً با فلسفه ای خاص در هم تنیده است، نگاه می کنند، در این نگرش معماری به عنوان نمود و تجلی یک فلسفه خاص، ظهور پیدا می کند و بیشتر به عنوان " فلسفه معماری " شناخته می شود. اما این مقاله، چنین نگرشی را درست و به حق نمی داند، معماری هیچ گونه فلسفه خاص- تأکید می کنم فلسفه خاص - و جدا از خود فلسفه ندارد. به عبارت دیگر، " فلسفه معماری وجود ندارد". اما این بیان مانع از آن نمی شود که فلسفه با معماری هماهنگ نباشد. در اینجا، تأثیر این دو بر یکدیگر به صورت ساختاری است. تأثیر ساختاری به معنای هماهنگی کلی تمام معارف آدمی با یکدیگر است. به گونه ای که هر کدام از معارف آدمی، می تواند در معرفت دیگر او موثر باشد، هر چند که این تأثیر و چگونگی آن، به صورت نا خود آگاه باشد .معمول است که در نگاه ساختاری، محقق به دنبال یک بسته پیش فرض ها یا زیر ساختار است تا بتوانند بنای معرفت را بر خاک آن زیر ساختار بنا کند.حال این مقاله سعی دارد تا رابطه ی یکی از ارکان اصلی فلسفه را با معماری نشان دهد.این رکن اصلی، نوع نگاه به ابژه، به عنوان موضوع شناخت در هر فلسفه ای است.ادامه مطلب... 

مطلب قبلی :رصد از سومین برج بلند دنیا

هیچ کس به اندازه پیتر آیزنمن با سخت کوشی و اصرار زیاد به مباحث علوم پدیداری توجه نکرده است.کارهای اول او در"معماری مقوایی"در اواخر دهه 1960 کم و بیش بر اساس نظریه های"نوام چامسکی"و مفهوم ژرف ساخت طراحی شده بود.پس از آن آیزنمن علوم جدید را یکی پس از دیگری مورد استفاده قرار دارد و در این کار از تدابیر اتخاذ شده از مباحثی همچون فراکتالها(خود همانندی – مقیاس بندی و روی هم قراردهی) همچنین تحقیق در مورد "دی ان ای" (پروژه مرکز زیست شناسی) نظریه فاجعه(فولد) علم معانی دو پهلو(ایهام) جبر بولین(فراتر از توان 3) و تحلیل روانکارانه استفاده نمود.در تمامی اینها طنز عمیقی نهفته است.آیزنمن همچنین وانمود میکند کهیافته های خود را از علوم خیلی جدی نگرفته است ودر پاسخ مدرنیست ها اظهار میکند:"حقایق علمی بهانه ای برای معماری هستند نه توجیهی برای آن"

رجوع آیزنمن به علوم غیر خطی و شهرنشینی نوین در سال 1987 آغاز شد و همان طور که در مجتمع مسکونی ربستاک در فرانکفورت مشاهده شد او در مقیاس وسیعی از فولد استفاده کرده است.

یکی از شکلهای موجی یعنی فولد از علوم جدید و نظریه فاجعه رنه توم نشات گرفته است.نظریه فاجعه با آنچه فاجعه می نامیم ارتباطی ندارد بلکه مربوط به یک موضوع پیش پاافتاده یعنی انتقال مرحله ای است که در هر جایی از طبیعت قابل مشاهده است.تبدیل شگفت انگیز آب به یخ در دمای صفر درجه سانتتیگراد یا تبدیل آن به بخار در دمای صد درجه سانتیگراد تبدیل ناگهانی دانه های ذرت به ذرت بوداده یا پدیدار شدن ناگهانی رنگین کمان.انتقال مرحله ای زمانی رخ میدهد که سیستم ها با وارد آمدن فشاری چون افزایش دما انرژی یا اطلاعات از حالت تعادل خارج شوند.آنها را به دو روش مختلف میتوان نشان داد:با دو شاخه شدن رشد تک خطی به دو خط یا به وسیله فولد – پیچش – چین ویا یک سطح مچاله شده.
در معماری الگوی یخ ترک خورده در نرده های چینی نشانه ای از فاجعه است.در غرب قلعه ویران شده یا یک محوطه خرابه قرن هجدهم یا ستون شکسته نمونه های دیگری از این مورد است.

اگر معماری باید به سمت طبیعت و فرهنگ گرایش پیدا کند بهتر آن است که به سمت یک مجموعه بزرگتری یعنی کل کیهان گرایش نماید.معماری همواره پارهای از ابعاد کیهانی را در فرهنگ های کهن برداشته و دارد.در هند مصر یونان ژاپن و همچنین در غرب در سراسر عصر رنسانس معماران کیهان را در ساختمان هایشان نشان داده اند و ساختارهایشان را به سمت نقاط خوش طالع عالم جهت داده و آنرا در جزییات بنا نشان داده اند.امروزه نیز معماری باید همان روند را ادامه دهد و به سمت دیدگاههای معاصر که نظریات پیدایش کیهانی را شامل میشود حرکت کند.

از جمله متفکران پیشگام در زمینه معماری کیهانی طراحان ژاپنی هستند.شاید به علت سنت "زن" بودا یا کونفوسیونیسم جدید و یاشینتوایسم.در مقایسه با غرب که یک جنگ طولانی بین مسیحیت و علم مدرن در آنجا وجود دارد اعتقادات ژاپنی ها نسبت به متافیزیک علوم معاصر اغلب بازتر است.

ما بی کفایتی معماری مدرن را دیده ایم و ضرورت ایجاد یک معماری با سازماندهی عمیق را نیز احساس کرده ایم.اما هنوز این سوال مطرح استکه آیا یک زبان معماری وجود دارد که بیش از زبانهای دیگر مناسب موقعیت امروزی باشد؟ و با چه سبکی باید بسازیم؟
فراکتال که تشابهاتی با ظهور نظریه پیچیدگی و آشفتگی دارد ابعاد کسری بین ابعاد یک دو و سه معمولی هستند که در تمامی طبیعت یافت میشوند.آنها خطوط چین و شکست اشیاء را مشخص میکنند.همانند خطوط یک کاغذ مچاله شده یا خط ساحلی اسکاتلند ابرها دانه های برف سرخس ها و درختان فراکتالهایی هستند که ویژگی مهمی را که_بنویت مندل بروت_به آن اشاره کرده نشان میدهد.این ویژگی خود_همانندی یا تشابه خودی است.در یک نمونه فراکتال هر جزء نه تنها به اجزای دیگر بلکه به کل مجموعه شبیه است.این خود_همانندی یک تشابه استحاله یا فته است نه یک بدل و کپی دقیق_نکته ای که در فن شعر از زمان ارسطو مورد تاکید بوده است.
خود_همانندی مثبت است.خود_همانی یکنواختی است.یکنواخت گونگی مدرنیسم کسل کننده است.ناهمانندی کامل آشفتگی است.
واقعیت این است که تمام آنهایی که منسوب به معماری ارگانیک هستند اعم هز کلاسیک گرایانی چون "ویتروویوس"و"آلبرتی"ومدرنیست هایی چون "گروپیوس"و"رایت"طرحهایی که خود_همانندیرا نشان میدهد تاکید داشتند_وحدت در عین کثرت.وحدت ارگانیک در جاهایی که یک جزءنمیتواند اضافه یا کم شود مگر آنکه کل را ناقص کند فرمانی است که طی وو هزار سال گذشته مرتبا تکرار شده است.
معماری مدرن_سبک بین المللی و زیبایی شناسی ماشینی معمولا هیچ کانون و مرکزیتی ندارد و هیچ تاکیدی در مورد ورودی وسط یا بالا(جاذب های شاخص)انجام نمیدهد.حتی در یک نقش مایه منفرد نیز تغییر ایجاد نمیکند چه رسد به هزاران مورد دیگر از جمله خود_همانندی.
معماری پرش کیهانی نوشته چارلز جنکز

بررسی‌های باستان‌شناسی و پژوهش‌های مختلف در محوطه باستانی تخت جمشید نشان می‌دهد که مهندسان هخامنشی 2500 سال پیش برای عایق‌بندی بخش‌های مختلف بناهای خود از قیر استفاده می‌کردند.
محوطه باستانی تخت جمشید مجموعه‌ای کامل از سازه‌ها و بقایای مربوط به دوره هخامنشی است که در زمان داریوش اول و در سال 518 پیش از میلاد ساخته شده است. این مجموعه شامل تخت جمشید، حصارها، کاخ‌ها، بخش‌های خدماتی، نظام‌های آبرسانی و بخش‌های دیگری است .